Zielony kolor stolca może zaskoczyć – zwłaszcza gdy pojawia się nagle i towarzyszy mu biegunka. Czasem wystarczy zmiana diety, innym razem sygnał świadczy o infekcji lub problemach z przewodem pokarmowym. Zielona biegunka nie zawsze jest powodem do niepokoju, ale w wielu przypadkach dobrze jest zbadać to zjawisko. Sprawdź, co może ją powodować i jak podejść do diagnostyki.

Co oznacza zielona biegunka?

Biegunkę rozpoznaje się wtedy, gdy luźne stolce występują co najmniej trzy razy na dobę. Gdy przybierają zielony kolor, najczęściej świadczy to o szybkim pasażu treści jelitowej, który uniemożliwia prawidłowe przetworzenie żółci – to właśnie ona nadaje stolcowi ten odcień. Inną przyczyną mogą być składniki diety, a u dzieci – niedojrzałość układu pokarmowego. Nie zawsze oznacza to coś poważnego, ale kolor stolca bywa pomocnym tropem w diagnostyce.

Zielona biegunka u dorosłych – najczęstsze przyczyny

Jedną z przyczyn zielonej biegunki może być infekcja wirusowa, bakteryjna lub pasożytnicza. Przyspieszony pasaż jelit i stan zapalny sprawiają, że treść jelitowa wydalana jest szybciej, zanim żółć zostanie w pełni rozłożona.

Zielony kolor stolca może też być skutkiem diety – szczególnie bogatej w chlorofil (np. jarmuż, szpinak, spirulinę) lub barwniki spożywcze, obecne w niektórych napojach i słodyczach. Czasami efekt taki wywołują też preparaty z żelazem lub niektóre leki przeczyszczające.

Zmiany w składzie mikrobiomu – np. po antybiotykoterapii – także mogą prowadzić do biegunki o nietypowym zabarwieniu. Wśród poważniejszych przyczyn wymienia się zespół jelita drażliwego, choroby zapalne jelit i SIBO (zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego).

Zielona biegunka u dzieci – co może ją wywołać?

Zielone stolce są częste u niemowląt karmionych piersią, zwłaszcza w pierwszych tygodniach życia – to naturalny efekt trawienia mleka matki. U starszych dzieci zielona biegunka może być reakcją na zmianę mleka modyfikowanego, nowe produkty w diecie lub alergie pokarmowe (np. na białko mleka krowiego czy laktozę).

Wśród częstych przyczyn u dzieci są infekcje wirusowe (np. rotawirusy), które zwykle wiążą się z gorączką, osłabieniem i odwodnieniem. W takiej sytuacji obserwacja ogólnego samopoczucia i nawodnienie są kluczowe, a jeśli biegunka utrzymuje się dłużej niż 2–3 dni lub towarzyszą jej inne objawy – konieczna jest konsultacja lekarska.

Kiedy zgłosić się do lekarza i jakie badania zrobić?

Do objawów, które powinny skłonić do wizyty u lekarza, należą: wysoka gorączka, obecność śluzu lub krwi w stolcu, oznaki odwodnienia (suchość śluzówek, senność, zmniejszone oddawanie moczu), silny ból brzucha oraz długotrwała biegunka (ponad 3 dni).

W diagnostyce pomocne mogą być badania kału (w kierunku pasożytów, bakterii, wirusów), a także badania krwi. Podstawową rolę odgrywa morfologia – zwłaszcza wskaźnik MCHC (średnie stężenie hemoglobiny w krwinkach czerwonych), który może wskazywać na niedokrwistość z niedoboru żelaza, spowodowaną przewlekłą utratą płynów czy stanem zapalnym.

Dla MCHC przyjmuje się wartości referencyjne 32–36 g/dl [1]. Pamiętaj jednak, że wyniki powinien interpretować lekarz, który zlecił badanie – tylko on może postawić właściwą diagnozę.

Te badania warto wykonać:

• e-Pakiet stany zapalne jelit – kompleksowy zestaw badań z krwi i kału, obejmujący m.in. morfologię, OB, CRP, przeciwciała ANCA i ASCA, kalprotektynę, krew utajoną w kale oraz posiew kału. Pomaga w diagnostyce nieswoistych zapaleń jelit, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
• e-Pakiet – infekcje przewodu pokarmowego, 22 patogeny – badanie molekularne kału w kierunku 22 patogenów (wirusów, bakterii, pasożytów), takich jak rotawirusy, norowirusy, salmonella czy campylobacter. Przydatne w diagnostyce ostrych biegunek i zakażeń pokarmowych.
• e-Pakiet wysyłkowy – SIBO – wodorowo-metanowy test oddechowy – nieinwazyjny test oddechowy z laktulozą, pozwalający na wykrycie przerostu flory bakteryjnej w jelicie cienkim (SIBO), który może być przyczyną przewlekłych biegunek, wzdęć i bólu brzucha.
• e-Pakiet badania na ciągłe zmęczenie i senność, brak energii – kompleksowy – zestaw badań z krwi, obejmujący m.in. morfologię, ferrytynę, witaminę B12, witaminę D, TSH, FT4, kortyzol i inne. Pomaga w ocenie ogólnego stanu zdrowia i wykryciu ewentualnych niedoborów czy zaburzeń hormonalnych, które mogą towarzyszyć przewlekłym dolegliwościom jelitowym.
• e-Pakiet nadwrażliwości pokarmowe: myfoodprofile 108 IgG – rozszerzony – badanie krwi na obecność swoistych przeciwciał IgG przeciwko 108 produktom spożywczym. Umożliwia identyfikację potencjalnych nadwrażliwości pokarmowych, które mogą manifestować się objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak biegunka czy wzdęcia.

Bibliografia

1. https://diag.pl/pacjent/artykuly/mchc-co-oznacza-niski-i-podwyzszony-poziom/ [dostęp: 03.06.2025].
2. Wiercińska M. Biegunka (rozwolnienie) – objawy, przyczyny, leczenie, https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/70498,biegunka [dostęp: 03.06.2025].
3. Fischer Walker C.L., Sack D., Black R.E., Etiology of diarrhea in older children, adolescents and adults: a systematic review, PLOS Neglected Tropical Diseases 2010, tom 4, zeszyt 8, :e768 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20689809/ [dostęp: 03.06.2025].
4. Mach T., Cieśla A. Biegunka infekcyjna,https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/infekcyjneipasozytnicze/51040,biegunka-infekcyjna [dostęp: 03.06.2025].